Nhận tin bác Hai Nghĩa (nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng) qua đời, cán bộ, công chức Ban Nội chính Trung ương chúng tôi vô cùng tiếc thương và xúc động nhớ lại lần được gặp bác Hai cách đây không lâu, vào tháng 6/2020.

Khi ấy bác tham dự Đại hội Đảng bộ cơ quan Ban Nội chính Trung ương với trách nhiệm một đảng viên và nhận huy hiệu 55 năm tuổi Đảng.

Nhớ mãi người Thủ trưởng vào ngủ trong trại giam để ra nghị quyết
Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc trao tặng huy hiệu 55 năm tuổi Đảng cho ông Trương Vĩnh Trọng vào tháng 6/2020

Chúng tôi không chỉ cảm nhận rất rõ ở bác toát lên nhân cách của một người lãnh đạo giản dị, liêm khiết, quyết liệt đầy chất Nam Bộ mà còn học được nhiều điều bổ ích trong cuộc sống và công tác.

Gặp nhau lần này biết lần sau...

Mời bác ra dự đại hội nhưng mọi người không nghĩ bác ra được vì biết lúc này sức khỏe bác yếu lắm rồi. Vậy mà bác lại cố gắng ra với cơ quan cũ, với anh em, đồng chí một thời gắn bó đầy nghĩa tình. Bác tâm sự rất chân thành: "... tôi cố gắng hết mình để đi vì biết kỳ này gặp các đồng chí, kỳ sau có còn được gặp hay không...".

Nghỉ hưu đã lâu nhưng bác Hai còn nhớ rõ họ tên nhiều anh em và nhiều kỷ niệm rất đỗi đời thường trong quá trình công tác ở Ban Nội chính Trung ương.

Một trong những câu chuyện rất "thấm" ngày hôm ấy của bác Hai là muốn ra được nghị quyết phải vào ngủ trong trại giam để hiểu hiện trạng đầy đủ.

Từ đó, một trong những dấu ấn quan trọng khi nhắc đến bác Hai Nghĩa ai cũng đề cập đến là sự chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng, tham mưu Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 "về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới".

Ngày nay cơ sở vật chất cho các cơ quan tư pháp tuy vẫn còn khó khăn nhưng đã đỡ hơn trước đây rất nhiều, nghe những lời phát biểu, tâm sự của bác Hai, thế hệ cán bộ chúng tôi hôm nay mới thấm thía bài học muốn làm tốt công tác tham mưu phải luôn trăn trở, sâu sát thực tiễn, tìm hiểu đến tận "ngọn nguồn" vấn đề, nhất là những vấn đề "thời sự, nóng bỏng".

Có nghị quyết rồi phải hành động cụ thể

Cùng với việc tham mưu ban hành nghị quyết, bác Hai Nghĩa cũng đặc biệt quan tâm đến việc triển khai thực hiện, nếu không thì nghị quyết dù hay đến mấy cũng chỉ là "nửa vời". Sau khi tham mưu Bộ Chính trị ban hành nghị quyết, bác Hai đã "thức hằng đêm trời để soạn giáo án" và trực tiếp truyền đạt, triển khai thực hiện.

Bác Hai nói rằng việc "đóng góp, sửa văn bản này kia hay lên là cần thiết", nhưng "sửa văn bản hay không là chưa được, mà phải có những hành động cụ thể, phải xắn tay áo vô, không phải đứng ở ngoài".

Làm tốt những điều như bác Hai trăn trở chắc chắn sẽ giải quyết được vấn đề mà lãnh đạo Đảng, Nhà nước hiện nay đã nhiều lần nhấn mạnh: Thể chế, chính sách, pháp luật không thiếu, vấn đề còn lại là phải quyết liệt hành động.

Là cán bộ trưởng thành từ cơ sở, bác Hai Nghĩa rất am hiểu và quan tâm đến nhiệm vụ của cán bộ đi cơ sở. Theo lời bác Hai, cán bộ phụ trách, theo dõi địa bàn phải thường xuyên đi xuống địa phương, cơ sở nhưng không chỉ "đi không về rồi", từ đó kịp thời hướng dẫn, giúp địa phương giải quyết hoặc tham mưu, đề xuất lãnh đạo chỉ đạo xử lý.

Việc nắm tình hình địa bàn và hướng dẫn tham mưu chỉ đạo xử lý phải hết sức công tâm, khách quan, cẩn trọng, toàn diện, "nếu không các cơ quan địa phương xử tầm bậy..., người ngay mắc nạn, kẻ xu nịnh được nhờ" - bác Hai nhấn mạnh.

Phòng chống tham nhũng: "Đánh một điểm khuấy động toàn diện"

Bác Hai Nghĩa cho rằng chống tham nhũng "không phải đánh tràn lan", mà "phải có trọng điểm", quan trọng là "phải có những vố mạnh", "lựa chọn những quả đấm" để "đánh một điểm mà khuấy động toàn diện", "phải đánh một vố knock-out" để tham nhũng "không thể ngóc đầu lên được", phải "chặn đầu, chặn đuôi" như đánh bắt lươn ở miền Nam vậy.

Không chỉ xử lý tham nhũng, mà còn phải xử lý nghiêm cả những người chống tham nhũng nếu tiêu cực, vi phạm, không làm tròn trách nhiệm.

Chống tham nhũng là quan trọng nhưng bác Hai Nghĩa cho rằng phòng ngừa tham nhũng mới là vấn đề cơ bản, "không phải bắt nhiều, xử nhiều là hay", "không phải đưa ra xét xử 300 hay 500 vụ án mà khen hết đâu, số liệu không nói lên điều gì".

Theo bác Hai Nghĩa, "ai cũng ghét tham nhũng" nên phải biết dựa vào điểm này để huy động lực lượng, sự tham gia của cán bộ, đảng viên, nhân dân, cả hệ thống chính trị và toàn xã hội phòng chống tham nhũng. Cùng với đó phải tập trung phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng xã hội lành mạnh để "tham nhũng bớt đi".

Đặc biệt là phải coi trọng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác quản lý và các lĩnh vực của đời sống xã hội để phòng ngừa, giảm tiêu cực, tham nhũng.

"Về hưu, có vợ làm bảo vệ"

Ra Hà Nội lần này bác Hai Nghĩa đi cùng với người vợ là bà Hồ Công Cẩn mà không có ai khác đi cùng để giúp việc. Một đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước nhưng khi về hưu Bác sống thầm lặng, giản dị giữa đời thường như người anh, người chú trong gia đình.

Nhớ mãi người Thủ trưởng vào ngủ trong trại giam để ra nghị quyết
 Bác Hai Nghĩa cùng vợ là bà Hồ Công Cẩn (giữa) nhận huy hiệu 55 năm tuổi Đảng vào tháng 6/2020

Bác bộc bạch "bây giờ tôi đi không có cận vệ nên tôi có dẫn theo bà vợ, bà đi như là bảo vệ, vừa nhắc nhở, vừa chăm sóc ăn, ngủ, phân phối thuốc men Bà làm nhiều chức năng kể cả vai trò bác sĩ... và như mọi người nói bên việc thành công của người đàn ông luôn có bóng dáng của người vợ.

Sau này về hưu, các đồng chí nào có đi đâu xa thì cố dẫn bà vợ đi cho vui". Điều bộc bạch rất thật của Bác làm anh em cán bộ chúng tôi lặng người vì xúc động.

Thế hệ cán bộ, công chức Ban Nội chính Trung ương hôm nay rất vinh dự, tự hào đang công tác ở cơ quan mà bác Hai Nghĩa đã từng là người lãnh đạo. Vĩnh biệt bác Hai Nghĩa, chúng tôi nguyện học tập, noi theo cốt cách giản dị mà trong sáng, toàn diện mà sâu sát cụ thể, nghiêm khắc, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành nhưng rất nhân văn, nhân ái với mọi người dân và đồng chí, đồng nghiệp của Bác Hai.

Xin được thắp nén tâm nhanh kính cẩn trước vong linh bác Hai Nghĩa. Cầu chúc Bác "thanh thản, an nhiên, phiêu lưu nơi miền cực lạc" như lời Bác từng nói lúc sinh thời.

Mong làm sao khóa tới, các đồng chí trong Ban Nội chính cố gắng sâu vào một vài lĩnh vực. Tôi nói vậy không phải nói thành tích của tôi đâu. Nhưng nếu không có nghị quyết 08 mà thời tôi làm trưởng ban thì cơ sở vật chất của ngành khối tư pháp, nhất là các trại giam, còn tồi tệ hơn nữa.

Có những hôm tôi vô ngủ trong trại giam, tôi xuống trại giam xem ăn uống thế nào. Trong trại giam không phải không có tiêu cực đâu..,, mình phải đến đó mới thấy được. Tôi thấy cái trại giam nhỏ xíu, mấy ông già ngủ trên mà làm cái thang dựng đứng. Sáng ra các ông đó ào ào chạy tới hố tiêu, mà hố tiêu đó chỉ có một người vô được... Tôi về lòng dạ tôi muốn rơi nước mắt, tôi thấy hoàn cảnh của họ, họ tội thiệt.

Tôi về họp ngay Ban Nội chính cố gắng làm sao ra được cái nghị quyết... Ra nghị quyết 08 rồi tôi thấy cố gắng ra một cái nghị quyết nữa là nghị quyết số 37. Sau cùng thì thấy nghị quyết số 37, 08 là chưa đủ nữa, phải làm một nghị quyết chiến lược nữa để mà dùng, là nghị quyết một số vấn đề cấp bách về cải cách tư pháp...

(Trích phát biểu của đồng chí Trương Vĩnh Trọng tại Đại hội Đảng bộ Cơ quan Ban Nội chính Trung ương nhiệm kỳ 2020-2025)

Nguyễn Thái Học (Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương)

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng ông Trương Vĩnh Trọng

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng ông Trương Vĩnh Trọng

Đúng 8 giờ ngày 21/2, tại Bến Tre và Thủ đô Hà Nội, lễ viếng nguyên Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng diễn ra trang nghiêm và trọng thể.