Ngày 19/9/1989, chiếc máy bay UTA 772 đi từ Congho, qua Chad ,tới Pháp đã nổ tung trên bầu trời sa mạc Sahara, miền nam Nigeria, khiến 170 người thiệt mạng. 

Chiếc McDonnell Douglas DC-10 cất cánh từ sân bay quốc tế N'Djamena (Chad) tới Paris (Pháp) vào lúc 13h13. Hơn 40 phút sau, khi đang ở độ cao 10.700m, một quả bom được đặt trong vali đã phát nổ trên khoang hàng, khiến máy bay nổ tung trên bầu trời sa mạc Sahara, cách thành phố Agadez 450km về phía đông. Vụ nổ làm các mảnh vỡ văng rải rác khắp sa mạc. Tổng cộng 156 hành khách và 14 thành viên phi hành đoàn đã thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Máy bay bị gài bom nổ tung trên sa mạc Sahara
Ảnh: snopes

Các nạn nhân đến từ 18 quốc gia khác nhau trên thế giới, chủ yếu là người Pháp (54 người), Chad (25 người) và Congo (48 người). Ngoài ra còn có 9 người Italia, 7 người Mỹ, 3 người Canada...

Trong số các hành khách tử vong có bà Bonnie Pugh, phu nhân của Đại sứ Mỹ tại Chad vào thời điểm đó, ông Robert L. Pugh. Bộ trưởng Kế hoạch Chad, ông Mahamat Soumahila, cũng tử nạn trên chuyến bay này khi đang trên đường tới dự một cuộc họp của Quỹ Tiền tệ Quốc tệ (IMF).

Ngày này năm xưa: Máy bay bị gài bom nổ tung trên sa mạc Sahara
Ảnh: snopes

Một ủy ban điều tra của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế xác định quả bom được đặt trên một container ở vị trí 13-R tại khoang chứa hàng phía trước đã gây ra vụ nổ. Ủy ban cho rằng giả thuyết hợp lý nhất là quả bom đã được đưa lên khoang chứa hàng tại sân bay Brazzaville (Congo).

Các nhà điều tra còn tuyên bố "một trong những tên khủng bố tham gia vụ tấn công đã nhận tội". Đó là một nhân vật thuộc phe đối lập ở Congo, từng giúp tìm người đưa vali chứa thuốc nổ lên máy bay. Lời thú nhận này đã dẫn tới các các buộc chống lại 6 công dân Libya.

Ngày này năm xưa: Máy bay bị gài bom nổ tung trên sa mạc Sahara
Ảnh: snopes

Năm 1999, một toà án Paris đưa ra phán quyết xử tù chung thân vắng mặt đối với 6 người Libya (Libya từ chối giao nộp các bị can). Một trong số này là Abdullah Sanussi, em rể của Gaddafi và là người đứng đầu tổ chức tình báo đối ngoại của Libya. SOS Attentats - tổ chức bảo vệ quyền lợi cho các nạn nhân khủng bố tại Pháp - đòi xét xử ông Gaddafi, nhưng theo toà, nguyên thủ quốc gia được quyền miễn truy tố.

Ngoài ra, tòa án cũng yêu cầu bồi thường cho người thân của mỗi nạn nhân từ 3.000 - 30.000 francs (12-120 triệu đồng), tùy thuộc vào mối quan hệ của họ với người quá cố. Libya đã đồng ý bồi thường tổng cộng 35 triệu USD mặc dù họ chưa bao giờ chính thức thừa nhận trách nhiệm về thảm kịch UTA 772.

Ngày này năm xưa: Máy bay bị gài bom nổ tung trên sa mạc Sahara
Ảnh: snopes
 

Năm 2007, có báo cáo cho rằng 95% số tiền trên đã được chi trả. Tuy nhiên, gia đình của 7 nạn nhân người Mỹ từ chối chấp nhận mức bồi thường này và khởi kiện lên toà án cấp địa phương ở Washington DC, đòi Libya phải bồi thường 2,2 tỷ USD.

Ngày này năm xưa: Máy bay bị gài bom nổ tung trên sa mạc Sahara
Ảnh: snopes

Tháng 4/2007, Thẩm phán Quận Columbia (Mỹ) Henry H. Kennedy phát hiện Libya đã trực tiếp chịu trách nhiệm cho vụ đánh bom và tiến hành một phiên toàn kéo dài 3 ngày (13-15/8). Ngày 15/1/2008, Thẩm phán Kennedy ra phán quyết, yêu cầu Libya bồi thường 6 tỷ USD cho gia đình các nạn nhân và chủ của hãng hàng không UTA. Libya đã kháng cáo. Tháng 10/2008, Libya trả 1,5 tỷ USD.

Ngày này năm xưa: Máy bay bị gài bom nổ tung trên sa mạc Sahara
Ảnh: snopes

Năm 2007, một đài tưởng niệm đã được hiệp hội các gia đình nạn nhân dựng lên tại sa mạc Sahara, cách hiện trường vụ tai nạn 10km.

Ngày này năm xưa: Máy bay bị gài bom nổ tung trên sa mạc Sahara
Ảnh: snopes

Đài tưởng niệm được làm từ cánh phải của chiếc máy bay xấu số  và được chở đến bằng xe tải. Có thể nhìn thấy đài tưởng niệm từ trên cao nhờ ứng dụng Google Earth và Google Maps.

Sầm Hoa

Ngày này năm xưa: Thảm kịch tàu chở trẻ em bị đánh chìm

Ngày này năm xưa: Thảm kịch tàu chở trẻ em bị đánh chìm

Rạng sáng 18/9/1940, tàu SS City of Benares chở hàng trăm người tản cư từ Anh sang Canada, trong đó có nhiều trẻ em đã bị trúng ngư lôi của Đức và chìm xuống đáy biển mãi mãi.

Ngày này năm xưa: Nữ hoàng sắc đẹp hai lần gây chấn động lịch sử Mỹ

Ngày này năm xưa: Nữ hoàng sắc đẹp hai lần gây chấn động lịch sử Mỹ

Cách đây 35 năm, Vanessa Williams tạo nên kỳ tích khi trở thành Hoa hậu da màu đầu tiên của Mỹ. Không đầy 1 năm sau, cô lại tiếp tục gây chấn động lịch sử Mỹ.

Ngày này năm xưa: Hơn vạn người thiệt mạng vì đại địa chấn

Ngày này năm xưa: Hơn vạn người thiệt mạng vì đại địa chấn

Ngày 16/9/1978, một trận động đất mạnh 7,7 độ Richter đã làm rung chuyển đông nam Iran và cướp đi sinh mạng của hơn 11.000 người.

Ngày này năm xưa: Sự thật bức ảnh mê hoặc của biểu tượng tình dục Mỹ

Ngày này năm xưa: Sự thật bức ảnh mê hoặc của biểu tượng tình dục Mỹ

Bức ảnh kinh điển của biểu tượng tình dục nổi tiếng nhất Mỹ Marilyn Monroe được nhiếp ảnh gia Sam Saw chụp vào ngày 15/9/1954.

Ngày này năm xưa: Cái chết bi thảm của công nương tài sắc Monaco

Ngày này năm xưa: Cái chết bi thảm của công nương tài sắc Monaco

Ngày 14/9/1982, Công nương Monaco Grace Kelly qua đời ở tuổi 52 vì những vết thương do tai nạn xe gây ra một ngày trước đó.