Chiến dịch Leningrad-Novgorod (Tháng 1 - 3/1944)

Trong chiến dịch này, sau khi chọc thủng tuyến phòng thủ được xây dựng công phu của quân Đức gần Leningrad, Hồng quân đã đẩy lùi kẻ thù 200-280km về phía tây; phá bỏ phong tỏa kéo dài gần 900 ngày cho thành phố Leningrad. Các tập đoàn quân 16, 18 thuộc Cụm quân Bắc (Đức) bị thất bại nặng nề và buộc phải lùi về tuyến phòng thủ Pantera ở biên giới Estonia.

Mười “đòn chí mạng” của Hồng quân Liên Xô giáng vào phát xít Đức
Binh sĩ Liên Xô tham gia chiến dịch Leningrad-Novgorod. Ảnh: Wikipedia

Chiến dịch Dnepr-Karpat (Tháng 12/1943 - tháng 4/1944)

Chiến dịch vượt sông Dnepr là một trong những trận chiến quy mô nhất ở mặt trận Xô-Đức, với sự tham gia của khoảng 4 triệu binh sĩ của cả hai bên. Phần lớn thời gian, Hồng quân phải tiến hành các trận đánh trong điều kiện đường sá lầy lội và mưa tuyết kéo dài.

Kết quả, Hồng quân giải phóng một phần đáng kể lãnh thổ Ukraina và 1/3 lãnh thổ Moldavia, đồng thời tiến sát đến biên giới Romania. Do thất bại trong chiến dịch này, Thống chế Đức-Erich von Manstein bị cách chức Tư lệnh Cụm quân Nam.

Chiến dịch Odessa và Crưm (Tháng 3 - 5/1944)

Nếu như vào năm 1941, quân Đức phải cần đến 250 ngày mới làm chủ được Sevastopol-căn cứ chủ yếu của Hạm đội Biển Đen, thì đến năm 1944, Hồng quân chỉ cần 3 ngày để chiếm lại thành phố này.

Việc giải phóng vùng nam Ukraina và Crưm đã đảm bảo che kín sườn cho các đơn vị Hồng quân tiến vào Romania. Hải quân Xô-viết cũng nhờ đó mà trở về các căn cứ của mình, tạo tiền đề để kiểm soát hoàn toàn Biển Đen.

Chiến dịch Vyborg-Petrozavodsk (Tháng 6 - 8/1944)

Mục tiêu chủ yếu là buộc Phần Lan phải rút khỏi chiến tranh. Mặc dù đối phương tập trung đến 70% binh lực ở eo Karelia, Hồng quân đã nhanh chóng đập tan tuyến phòng thủ của chúng, giải phóng các thành phố Vyborg và Petrozavodsk. Trước việc Hồng quân có thể tiến sâu vào bên trong lãnh thổ đất nước, Phần Lan bắt đầu tìm kiếm khả năng thỏa thuận hòa bình với Liên Xô.

Chiến dịch Belorussia (Tháng 6 - 8/1944)

Trong chiến dịch mang mật danh Bagration này, Hồng quân đã trình diễn một chiến thuật “chớp nhoáng” theo kiểu Xô-viết. Những hành động nghi trang được nâng lên tầm nghệ thuật, việc giữ bí mật đến phút cuối của chiến dịch đã gây bất ngờ lớn cho quân Đức.

Suốt ba tháng tiến hành chiến dịch, 3 phương diện quân Hồng quân phối hợp tác chiến nhịp nhàng, khoa học, tiến về phía tây 600km, đập tan Cụm quân Trung tâm của Đức, giải phóng hoàn toàn lãnh thổ nước Cộng hòa Belorussia, đông Ba Lan và một phần khu vực Baltic.

Mười “đòn chí mạng” của Hồng quân Liên Xô giáng vào phát xít Đức
Binh sĩ Liên Xô tham gia chiến dịch Belorussia. Ảnh: Wikipedia
 

Chiến dịch Lvov-Sandomir (Tháng 7 - 8/1944)

Chiến dịch gây thiệt hại nặng cho Cụm quân Bắc Ukraina của Đức, 32 sư đoàn Đức bị tổn thất đến 70% lực lượng, 8 sư đoàn bị tiêu diệt hoàn toàn. Hồng quân giải phóng hoàn toàn Ukraina và cắt đứt liên lạc giữa các Cụm quân Bắc và Nam của Đức. Nếu muốn gặp nhau, hai cánh quân này buộc phải đi vòng qua lãnh thổ Hungary và Tiệp Khắc.

Chiến dịch Yassko-Kishinyov và Bucarest-Aradskaya (Tháng 8 - 10/1944)

Đập tan Cụm liên quân Đức-Romania ở Moldavia gồm 905.000 binh sĩ, Hồng quân tiến vào lãnh thổ Romania. Tận dụng thời cơ này, ngày 23/8/1944, Quốc vương Romania Mikhai-I tiến hành đảo chính, bắt giữ Nguyên soái Iona Antonescu cùng các thành viên chính phủ thân Đức; Romania chuyển sang phe Đồng minh chống phát xít. Phương diện quân Ukraina-2 của Nguyên soái Rodion Malinovky đến cuối tháng 10 giải phóng hầu hết Romania khỏi quân Đức-Hung.

Chiến dịch Pribaltic (Tháng 9 - 11/1944)

Trong những điều kiện hết sức khó khăn, Hồng quân đã phá vỡ tuyến phòng thủ mạnh và có chiều sâu của quân Đức, đặc biệt ở khu vực Riga và quần đảo Moonsund. Ngày 10/10, sau khi tiến đến khu vực ven biển Baltic ở phía nam thành phố Klaipeda, Hồng quân chia cắt thành công Cụm quân Bắc (Đức) ở tây Latvia. Các đơn vị Đức gồm 200.000 quân bị vây trong “cái chảo Courland” cho đến khi nước Đức chính thức đầu hàng, do vậy thường được gọi bằng cái tên “trại tù binh có vũ trang”.

Chiến dịch Đông Karpat và Belgrade (Tháng 9 - 10/1944)

Cuối tháng 8/1944, Hồng quân nhận được lời đề nghị giúp đỡ của lực lượng khởi nghĩa chống phát xít ở Slovakia. Chiến dịch Đông Karpat do vậy được bắt đầu vào đầu tháng 9 mà chưa có sự chuẩn bị kỹ càng. Mặc dù không kịp đến hỗ trợ quân khởi nghĩa, Hồng quân cũng đánh tan Cụm quân Đức đóng tại đây và giải phóng đông Slovakia.

Cùng thời gian này, Phương diện quân Ukraina-3 dưới quyền Nguyên soái Fedor Tolbukhin phối hợp với Quân Giải phóng nhân dân Nam Tư đánh đuổi quân địch khỏi phần lớn lãnh thổ Nam Tư và ngày 20/10 tiến vào thủ đô Belgrade.

Mười “đòn chí mạng” của Hồng quân Liên Xô giáng vào phát xít Đức
Binh sĩ Liên Xô tấn công ngoại ô thành phố Belgrade. Ảnh: Wikipedia

Chiến dịch Petsamo-Kirkenesskaya (Tháng 10 - 11/1944)

Đứng chân tại khu vực tây Murmansk thuộc Vùng cực bắc Liên Xô giúp quân Đức bảo vệ con đường vận chuyển các loại quặng quý hiếm như đồng, nikel... từ bắc Na Uy và Phần Lan về Đức. Khắc phục khó khăn về địa hình, Phương diện quân Karel của Tướng Kirill Meretskov, với sự hỗ trợ của Hạm đội Phương Bắc đã chọc thủng tuyến phòng thủ mạnh của đối phương, giải phóng toàn bộ vùng Murmansk và đến cuối tháng 10/1944 tiến vào lãnh thổ Na Uy.

Nguyên Phong

Trận đánh oai hùng của Liên Xô phá vỡ âm mưu man rợ của Đức quốc xã

Trận đánh oai hùng của Liên Xô phá vỡ âm mưu man rợ của Đức quốc xã

Trận Leningrad là một trong các trận đánh có số dân thường thiệt mạng cao nhất trong toàn bộ chiến tranh Xô-Đức.

Danh tướng Anh đã xoay chuyển cục diện chiến trường Bắc Phi

Danh tướng Anh đã xoay chuyển cục diện chiến trường Bắc Phi

Trận El Alamein đã trở thành bước ngoặt của chiến trường Bắc Phi, giúp quân Đồng minh chuyển sang thế phản công và nắm quyền chủ động tại đây.