Chiếc xe container gây tai nạn tại Long An làm 4 người tử vong và 25 người bị thương hôm 2/1 là xe đầu kéo Hyundai HD700 sản xuất năm 2015 tại Hàn Quốc. Theo Tổng cục Đường bộ, khi xảy ra tai nạn vận tốc của chiếc container là 45 km/h. Xe được kiểm định lần gần nhất ngày 30/3/2018.

Xe container đời mới có dễ bị mất thắng?

Theo thông số kỹ thuật công bố trên trang chủ của Hyundai, xe đầu kéo HD700 được trang bị hệ thống phanh khí nén 2 dòng với cơ cấu phanh tang trống và phanh tay locker.

tai nạn ô tô,mất phanh,phanh ô tô,xe container
Thông số kỹ thuật chiếc Hyundai HD700. Ảnh: Hyundai

Xe sử dụng động cơ diesel 6 xy-lanh thẳng hàng, công suất từ 320 đến 410 mã lực, mô men xoắn từ 1.343 tới 1.843 Nm tùy phiên bản. Hộp số ZF là tùy chọn cao cấp nhất, với 16 số tiến và 2 số lùi, trong khi phiên bản tiêu chuẩn là hộp số với 10 số tiến và 2 số lùi.

Theo ông Trần Thanh Tâm, chuyên gia cơ khí đang làm việc tại TP. Vĩnh Long, xe container đời mới rất khó xảy ra khả năng mất phanh vì cơ cấu phanh khí nén có thể "khóa cứng" xe khi không đủ hơi. Ngay cả khi không đủ hơi, xe cũng không thể khởi động.

Ông Tâm cho biết, với xe thông thường, nguyên nhân mất phanh có thể rơi vào 2 trường hợp: do phanh làm việc quá tải, mòn hỏng bố, thưởng xảy ra ở những xe di chuyển thường xuyên ở đường đồi núi và nhiều dốc. Thứ 2, mất phanh do mất điều khiển hệ thống như kẹt bàn đạp phanh, các bộ phận của hệ thống phanh hư hỏng, trục trặc.

Với xe mới như Hyundai HD700 (mẫu xe trong vụ tai nạn ở Bến Lức, Long An) dùng phanh locker, ông Tâm khẳng định không thể có chuyện xe mất phanh.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Hải Đăng, giảng viên Khoa cơ khí chế tạo máy - ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long cho biết rất khó xảy ra trường hợp mất phanh trên phanh khí nén. Bên cạnh đó, ngoài phanh khí nén, tài xế còn có thể kích hoạt phanh khẩn cấp. Thậm chí nếu cả 2 hệ thống trên đều hư, thì sẽ còn hệ thống phanh động cơ, dù không thể dừng hẳn nhưng đủ làm xe giảm tốc độ. Vì vậy khả năng mất phanh trên chiếc Hyundai gây tai nạn ở Bến Lức là không có.

Cấu tạo phanh xe tải và xe container


Để đảm bảo an toàn, xe container, xe tải hay xe buýt được trang bị hệ thống phanh khí nén, tương tự trên tàu hỏa. Theo How Stuff Works, đây là hệ thống phanh an toàn và hiệu quả hơn nhiều so với phanh trên xe cỡ nhỏ.

Bên trong bầu phanh có 1 lò xo luôn đẩy má phanh ở vị trí ép vào bánh xe. Khi có khí nén vào tạo áp lực lên lò xo, phanh mới nhả ra. Khi xe dừng, tài xế mở công tắc xả khí nén khỏi các bầu phanh thì xe bị khoá cứng.

Nguyên tắc hoạt động là khi phanh, tài xế tác động lên bàn đạp phanh, qua hệ thống điều khiển, sẽ xả khí trong bầu phanh ra nhiều hay ít, tăng giảm lực phanh. Áp lực phanh do lò xo trong bầu phanh tạo ra. Kiểu phanh này tài xế hay gọi là phanh lốc kê (locker).

tai nạn ô tô,mất phanh,phanh ô tô,xe container
Để đảo bảo an toàn, xe tải hay xe buýt được trang bị hệ thống phanh khí nén, tương tự như trên tàu hỏa

Khi tài xế đạp phanh thì áp suất trong hệ thống sẽ giảm xuống. Khi lượng khí trong hệ thống giảm thì van 3 ngả sẽ cho phép khí hồi về các bình chứa, cơ cấu hãm sẽ thực hiện chức năng phanh. Sau khi thực hiện tác dụng phanh, một lượng khí nén sẽ bị xả ra ngoài, sau đó áp suất trong hệ thống được tăng để nhả phanh.

 

Hỗ trợ phanh khẩn cấp (phanh dừng) cũng là một phần quan trọng của hệ thống phanh khí nén. Hệ thống này được kích hoạt bằng cách kéo một nút trên bảng điều khiển trung tâm, gần với đèn báo sự cố kiểm tra phanh.

tai nạn ô tô,mất phanh,phanh ô tô,xe container
Về bản chất, phanh khí nén là hệ thống phanh có hiệu suất tốt và độ an toàn hàng đầu trong tất cả các loại phanh trên xe hơi. Ảnh: HowStuffWorks.

Trước khi vận hành, lái xe phải ấn nút phanh khẩn cấp để nạp khí nén cho hệ thống. Ngay khi đường dẫn phanh khẩn cấp đạt đủ áp suất, phanh sẽ nhả. Nếu hệ thống có rò rỉ, áp suất sẽ giảm một cách vừa đủ để kích hoạt lại phanh khẩn cấp.

Thêm vào đó, các xe container, xe tải hạng nặng thường được trang bị thêm phanh cổ xả động cơ nhằm bổ trợ cho quá trình phanh. Tuy nhiên, kiểu phanh phụ này nằm ở động cơ nên không được xem như một phần của hệ thống phanh khí nén.

Các vấn đề với phanh khí nén
Tài xế ở mỗi tiểu bang của Mỹ đều được hướng dẫn cụ thể để vận hành một chiếc xe sử dụng phanh khí nén. Các bài thi lấy bằng lái xe thương mại và cách bảo dưỡng xe được kiểm tra rất gắt gao.

Người điều khiển xe cũng cần chú ý nước có thể bị lẫn trong khí nén do trong không khí luôn có một lượng hơi nước nhất định. Trong điều kiện thời tiết lạnh, nước bị đóng băng trong đường dẫn khí có thể chặn dòng khí, khiến hệ thống phanh được kích hoạt và bánh xe sẽ bị khóa cứng. Người lái nên thường xuyên kiểm tra các van xả hơi nước nằm ở dưới các bình chứa khí. Nhiều hệ thống hiện đại có hệ thống van tự động xả hơi nước từ bình chứa khí.

Các đầu nối ống dẫn khí đôi khi cũng gặp sự cố. Gioăng cao su bị mòn có thể làm rò khí. Tuy hệ thống phanh khí nén vẫn có thể hoạt động với một lượng rò rỉ nhỏ, nhưng xe sẽ gặp vấn đề với sự cố rò rỉ lớn. Việc rò khí của phanh khí nén có thể sinh rắc rối khi đang vận hành xe, nhất là khi di chuyển ở địa hình dốc.

Về cơ bản, việc rò rỉ khí không khiến xe mất phanh, mà chiếc xe sẽ bị phanh chết và khóa hoàn toàn, tức là bạn sẽ không thể di chuyển cho tới khi áp suất khí được bơm trở lại.

Phanh quá nhạy cũng có thể gây tai nạn, đặc biệt đối với tài xế lần đầu lái xe tải lớn, container hoặc xe buýt. Phanh khí nén được thiết kế cho các xe có tải trọng lớn, các xe tải nặng hoặc container bị phanh cứng cầu sau thường để lại vết phanh kép lớn và trượt dài trên đường.

Khi lái xe trong trời mưa hay trên đường trơn trượt, nếu người lái phanh gấp hay nhồi phanh quá nhiều lần sẽ rất dễ làm xe bị trượt ngang hoặc gập thân xe, đặc biệt là đối với các xe container.

Những mẫu xe ngày nay sử dụng phanh khí nén đều là hệ thống phanh kép (phanh khí nén hai dòng). Tức là có hai hệ thống dẫn khí nén độc lập, chủ yếu là để dự phòng trong trường hợp hư hỏng bất ngờ.

So với những mẫu xe tải lớn, container hay xe buýt đời cũ, những mẫu xe ngày nay phần lớn được trang bị hệ thống chống bó cứng phanh ABS tiêu chuẩn và các hệ thống hỗ trợ lái khác, giúp cho việc điều khiển đỡ căng thẳng hơn. Hệ thống rơ-moóc phía sau cũng được trang bị ABS, với cách thức vận hành không khác so với xe du lịch.

Về bản chất, phanh khí nén là hệ thống phanh có hiệu suất tốt và độ an toàn hàng đầu trong tất cả các loại phanh trên xe hơi. Tuy nhiên, sự hiệu quả và độ tin cậy trên mỗi loại xe, mỗi nhà sản xuất không giống nhau. 


Việc rò rỉ khí không khiến xe mất phanh, mà chiếc xe sẽ bị phanh chết và khóa hoàn toàn, không thể di chuyển đến khi khí được bơm trở lại.

- Theo How Stuff Works

 (Theo Zing)

Tai nạn ô tô thảm khốc: Lỗi tại xe hay người lái?

Tai nạn ô tô thảm khốc: Lỗi tại xe hay người lái?

- Sau vụ tai nạn ở Long An, dư luận nghi ngại tài xế xử lý kém do sử dụng chất kích thích hoặc có lỗi bất thường từ chiếc xe. Vậy do xe hay do người lái?