Sáng ngày 2/6, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) về tình hình thực hiện nhiệm vụ của ngành, một số nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong thời gian tới và giải quyết các kiến nghị, đề xuất của ngành. Thủ tướng nhấn mạnh, phải nhận thức sâu sắc về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của ngành văn hóa, thể thao và du lịch, đổi mới tư duy mạnh mẽ hơn, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, phù hợp để huy động các nguồn lực phát triển ngành, cũng là phát triển con người, phát huy sức mạnh nội sinh của đất nước, của dân tộc.

Thủ tướng nêu rõ, phải tự hào, nhận thức sâu sắc, phát huy tinh thần, trách nhiệm, thay đổi nhận thức, tư duy và hành động, tập trung phát triển ngành xứng tầm với vị trí, vai trò, tầm quan trọng đó. Văn hóa, nghệ thuật, thể thao truyền cảm hứng, củng cố niềm tự hào, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, nhưng lĩnh vực này có tính đặc thù rất rõ, phải ứng xử bằng các biện pháp, chính sách đặc thù, phù hợp, huy động nguồn lực cho phát triển văn hóa, nghệ thuật, thể thao-cũng là phát triển con người.

Sức mạnh nội sinh cho sự phát triển bền vững
Ảnh minh họa.

Thời gian qua, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và nhân dân, lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật đạt được nhiều thành tựu quan trọng; thể thao đạt nhiều thành tích; du lịch phát triển nhanh. Thủ tướng biểu dương những nỗ lực, cố gắng và kết quả đó của ngành, đóng góp vào thành tựu chung của đất nước.

Bên cạnh đó, Báo cáo của Bộ và các ý kiến phát biểu tại cuộc họp đã rất thẳng thắn, khiêm tốn chỉ ra những bất cập, hạn chế, đề xuất các giải pháp khắc phục trong thời gian tới. Không say sưa với thắng lợi nhưng cũng không bi quan, mất động lực, mất bản lĩnh khi còn những hạn chế, bất cập; phải bình tĩnh, tỉnh táo, sáng suốt, nhìn thẳng vào sự thật, nghĩ thật, nói thật, làm thật, hiệu quả thật, nhân dân được thụ hưởng thành quả thật, coi khó khăn, hạn chế cũng là một động lực để phấn đấu, vươn lên, vượt qua. Trong đó, Thủ tướng lưu ý thực trạng văn hóa, đạo đức xã hội có mặt đã xuống cấp, vì thế phải phân tích kỹ lưỡng, đánh giá chính xác vấn đề này để có giải pháp phù hợp, hiệu quả.

Theo Thủ tướng, nguyên nhân của những vướng mắc, hạn chế nói trên là tư duy, nhận thức vẫn chưa đúng tầm với vai trò, vị trí và tầm quan trọng của ngành. Ngành chưa thực sự chủ động tích cực vươn lên từ nội lực, vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Việc xây dựng thể chế được triển khai tích cực nhưng vẫn chưa hoàn thiện, đầy đủ. Chưa quan tâm đúng mức việc tổng kết, nghiên cứu khoa học, xây dựng lý luận, đúc rút kinh nghiệm, nhân rộng những điển hình tiên tiến, cách làm hay. Chưa coi trọng công tác kiểm tra, giám sát - một công cụ rất quan trọng, một phương thức lãnh đạo của Đảng.

Việc huy động và khai thác nguồn lực xã hội chưa được coi trọng, chưa phong phú, đa dạng, chưa bám sát quy luật thị trường, chưa đi đúng hướng, hiệu quả. Việc thụ hưởng các thành tựu văn hóa còn chênh lệch giữa các vùng miền. Tiềm năng du lịch rất lớn chưa phát huy hết được do những hạn chế về thể chế, hạ tầng du lịch và phương pháp, tư duy quản lý, công tác quảng bá hình ảnh, xây dựng thương hiệu. Các ngành nghệ thuật phát triển chưa xứng tầm với văn hóa và con người Việt Nam. Di sản chưa được quan tâm đúng mức.

 

Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển

Trong thời gian tới, ngành VHTT&DL phát triển trong bối cảnh chúng ta tiếp tục xây dựng nền dân chủ XHCN, nhà nước pháp quyền XHCN và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, chủ động, tích cực hội nhập, đồng thời đối mặt những thách thức rất lớn về già hóa dân số, cạn kiệt tài nguyên, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh đó, quan điểm, tư tưởng chỉ đạo trong phát triển ngành là phải tự lực, tự cường, đi lên từ bàn tay, khối óc, biến khó khăn, thách thức thành động lực để phấn đấu, khẳng định và trưởng thành, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể... Suy nghĩ phải kỹ, tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả, có trọng tâm, trong điểm, làm việc nào dứt việc đó. Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy mạnh mẽ, coi truyền thống văn hóa - lịch sử là một nguồn lực, đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển.

Phải nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, Bộ cần tập trung xây dựng chiến lược, quy hoạch; xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách; xây dựng công cụ để huy động các nguồn lực; hướng dẫn và tiến hành kiểm tra, giám sát, thanh tra; khen thưởng, kỷ luật. Trong bối cảnh nguồn lực, thời gian đều có hạn, nhiệm vụ, công việc nhiều, yêu cầu, đòi hỏi cao, cần lựa chọn, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm có tính chất “đòn bẩy, điểm tựa”, có tác động lan tỏa. Những vấn đề đã “chín”, đã rõ, được thực tiễn chứng minh là đúng, thực hiện có hiệu quả, được đa số đồng tình thì tiếp tục thực hiện; những vấn đề chưa có quy định hoặc vượt quy định thì mạnh dạn thí điểm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội.

Thủ tướng yêu cầu tăng cường phân cấp, phân quyền, cá thể hóa trách nhiệm cá nhân, tăng cường giám sát, kiểm tra, “việc gì cũng lên Bộ thì nhân sự gấp 10 lần cũng không làm nổi”. Thủ tướng lấy ví dụ, các trung tâm văn hóa – thể thao, công viên, nhà hát, sân vận động, làng văn hóa… đều có thể huy động nguồn lực từ xã hội, vấn đề là phải luôn suy nghĩ, tìm tòi, đề xuất cách làm, thể chế, chính sách phù hợp. Các đơn vị này phải phát triển theo hướng tự chủ, đẩy mạnh hợp tác công tư, xóa bao cấp, “nếu duy trì cơ chế cũ thì bao nhiêu tiền ngân sách Nhà nước cũng thấy thiếu”.

Trên cơ sở lấy nguồn lực bên trong là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, gồm chủ trương, chính sách, cơ chế, cách huy động nguồn lực, con người là trung tâm, chủ thể, là mục tiêu, là động lực và nguồn lực cho sự phát triển, ngành cần đẩy mạnh hợp tác công-tư, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các bộ ngành, các cơ quan để huy động sức mạnh tổng hợp.

Hằng Nga