Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển nghề cá. Sau nhiều năm liên tục nỗ lực, Việt Nam đã dần xây dựng được một ngành kinh tế biển, khai thác, chế biến thương mại về thủy sản, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của 28 tỉnh, thành phố ven biển, và tạo việc làm, nâng cao đời sống cho hàng triệu lao động.

Tuy nhiên, ngày 23/10/2018, EC đã cảnh báo thẻ vàng đối với hoạt động khai thác thủy sản của Việt Nam với các khuyến nghị Việt Nam khắc phục IUU (khai thác trái phép, không báo cáo và không theo quy định). Thẻ vàng EC thời gian qua đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Liên Minh Châu Âu.

Cảnh báo thẻ vàng đối với xuất khẩu thủy sản của Việt Nam được dỡ bỏ hay không phụ thuộc rất lớn từ chính ý thức, trách nhiệm của mỗi chính quyền địa phương có biển và nhất là các ngư dân tham gia khai thác thủy sản trên biển.

Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp để khắc phục tình trạng này, trong đó có sự tham gia nỗ lực của Lực lượng Cảnh sát biển. Tại Điều 8 Luật Cảnh sát biển Việt Nam quy định, 1 trong 7 nhóm nhiệm vụ chính của Lực lượng Cảnh sát biển là: thực hiện tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Tại vùng biển giáp ranh giữa VIệt Nam, Thái Lan và Malaysia- một trong những vùng trọng điểm mà các lực lượng chấp pháp trên biển như: kiểm ngư, cảnh sát biển thường xuyên tập trung tuyên truyền và hướng dẫn bà con, ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

CSB Việt Nam nỗ lực chung tay cùng các cấp, các ngành tháo gỡ “thẻ vàng” cho xuất khẩu thủy sản
CSB đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức cho ngư dân trong khai thác thủy sản trên biển, nhằm tháo gỡ thẻ vàng.
 

Năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021, công tác tuyên truyền của Lực lượng Cảnh sát biển đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Toàn Lực lượng đã trực tiếp tổ chức tuyên truyền cho gần 7.000 lượt ngư dân trên địa bàn các tỉnh ven biển; hơn 5.000 ngư dân/hơn 1.300 tàu cá đang đánh bắt trên các vùng biển nhất là khu vực giáp ranh Việt Nam - Malaysia, Việt Nam - Indonesia, Việt Nam - Thái Lan chấp hành nghiêm Luật Thủy sản, các quy định về chống khai thác IUU, không vi phạm sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép.

Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đã thường xuyên phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và địa phương đưa hơn 400 tin, bài về hoạt động công tác dân vận kết hợp với tuyên truyền chống khai thác IUU cho chủ tàu thuyền, bà con ngư dân và nhiều phóng sự về hoạt động chống đánh bắt cá trái phép. Bên cạnh đó, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển cũng tiếp tục triển khai mô hình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” với các nội dung tuyên truyền, định hướng về công tác biển đảo, hướng dẫn ngư dân đánh bắt xa bờ, vươn khơi bám biển khai thác hải sản theo đúng pháp luật, chống khai thác IUU… Các hoạt động tuyên truyền, vận động đã mang lại hiệu quả cũng như sức lan tỏa rất lớn đối với ngư dân tại các địa phương ven biển.

Thiếu tướng Bùi Quốc Oai khẳng định, phòng chống khai thác IUU là nhiệm vụ của các cấp, các ngành, cấp ủy, chính quyền các địa phương, nhất là các địa phương có biển. Vì vậy, công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng có vai trò rất quan trọng và hết sức cần thiết, đây chính là nguồn lực, là sức mạnh để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Thời gian tới, Lực lượng Cảnh sát biển sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng (Biên phòng, Kiểm ngư, Hải quân), chính quyền địa phương các tỉnh thành ven biển triển khai có hiệu quả chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng chống khai thác IUU; chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng và Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng về công tác chống khai thác IUU.

Lực lượng Cảnh sát biển cũng tiếp tục duy trì các lực lượng tuần tra kiểm soát các khu vực, vùng biển chồng lấn, giáp ranh giữa Việt Nam với Indonesia, Thái Lan, Malaysia để khẳng định chủ quyền, tuyên truyền pháp luật cho ngư dân, kịp thời phát hiện, ngăn chặn tàu cá có dấu hiệu ra vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép, giải quyết kịp thời các tranh chấp và bảo vệ ngư dân hành nghề trên biển. Kiên quyết xử lý nghiêm đối với các tàu cá và thuyền trưởng cố tình vi phạm, có hành vi đưa tàu cá ra vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép. Chủ động nắm tình hình trên các vùng biển và địa bàn có liên quan; kịp thời phát hiện các hành vi môi giới, đầu tư cho tàu cá, ngư dân đi khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển nước ngoài, tổ chức đưa tàu cá, ngư dân bị nước ngoài bắt giữ về Việt Nam...

Đặc biệt, trong thời gian tới, toàn Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam sẽ tăng cường phối hợp chặt chẽ với với chính quyền địa phương các tỉnh, thành ven biển và các cơ quan chức năng để tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho ngư dân về việc thực thi chống khai thác IUU, về những điều không được làm để đảm bảo tuân thủ các quy định của IUU, về ảnh hưởng của việc nếu vi phạm IUU sẽ tác động trực tiếp đến đại cục chung của xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang EU và ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển nghề cá của Việt Nam. Qua đó, giúp ngư dân nắm chắc phạm vi vùng biển Việt Nam, tự giác chấp hành pháp luật khi hoạt động trên biển, không có hành vi vi phạm vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép, nỗ lực chung tay cùng các cấp, các ngành và cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Hải Văn