NSƯT Tiến Hợi đã có hơn 40 lần vào vai Bác Hồ trong các vở kịch và phim điện ảnh hay phim truyền hình và hàng trăm lần vào vai Bác trong những sự kiện chương trình lễ hội, lễ kỷ niệm,

NSƯT Tiến Hợi cho biết lần đầu tiên được vinh dự thể hiện hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh là năm 1987 trong vở kịch Đêm trắng của Đoàn Nghệ thuật Trường Sơn Quân khu 2 (tác giả Lưu Quang Hà; đạo diễn, NSND Doãn Hoàng Giang).

"Lúc đấy tôi còn trẻ, mới 28 tuổi. Đoàn đã có ý định mời một số người đi trước đã từng đóng vai Bác Hồ trong nhiều vở diễn khác để thể hiện vai Chủ tịch Hồ Chí Minh trong vở Đêm trắng. Tuy nhiên, đặc thù của đoàn là đi diễn ở các nơi vùng núi phía Bắc, phục vụ các chiến sĩ rất vất vả, nếu thuê cũng rất khó khăn.

Đạo diễn đã chọn ra hai người trong đoàn để thử hóa trang, trong đó có tôi. Khi chụp ảnh gửi về đoàn, không ngờ mọi người đánh giá cao, trông dáng dấp từ khuôn mặt, ánh mắt, phom dáng giống y hệt Bác, nên tôi đã được chọn'' - NSƯT Tiến Hợi nhớ lại.

NSƯT Tiến Hợi cho biết trong căn nhà 130 m vuông của vợ chồng ông mấy chục năm qua gìn giữ những hình ảnh về các vở diễn, bộ phim ông đóng vai Bác Hồ.  

Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
 NSƯT Tiến Hợi đóng vai Bác Hồ trong phim “Hẹn gặp lại Sài Gòn” (Ảnh nhân vật cung cấp)
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
NSƯT Tiến Hợi vào vai thanh niên Nguyễn Tất Thành trong phim “Hẹn gặp lại Sài Gòn”, cảnh quay tại Huế năm 1989, (Ảnh nhân vật cung cấp)
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
NSƯT Tiến Hợi đóng vai Bác Hồ bên suối Lê - Nin
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
NSƯT Tiến Hợi đóng vai Bác Hồ phục vụ 1 cảnh quay của đài truyền hình Quân đội Nhân Dân gần đây nhất, cảnh quay tại Tuyên Quang.
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
Năm 2013, sách "Kỷ lục Guinness" của Việt Nam đã xác nhận "Tiến Hợi là nghệ sĩ thể hiện thành công vai Bác Hồ nhiều thể loại nhất". 
 
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ

Năm 2015 Tiến Hợi được tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú.

Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
Hiện tại gia đình NSƯT Tiến Hợi tại một căn hộ trong khu đô thị Văn Phú - Hà Đông (Hà Nội)
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ

Vợ NSƯT Tiến Hợi cho biết: Ảnh Bác Hồ được mua ở Nghệ An, sau đó dâng hương tại đền thờ quê nội Bác Hồ rồi mới mang ra Hà Nội để treo tại gia đình.

Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
Lúc rảnh, NSƯT Tiến Hợi vẫn phụ giúp vợ việc nhà.
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
Căn hộ xinh xắn của vợ chồng nghệ sĩ Tiến Hợi lúc nào cũng gọn gàng.
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
 NSƯT Tiến Hợi lần giờ lại những bức ảnh chụp các vai diễn về Bác Hồ
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
NSƯT Tiến Hợi và vợ
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
Món quà nhỏ được một người em yêu quý gửi tặng NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
 Ảnh cưới NSƯT Tiến Hợi (Ảnh nhân vật cung cấp)
Thăm nhà NSƯT Tiến Hợi - người 34 năm đóng vai Bác Hồ
NSƯT Tiến Hợi và vợ Vương Đạm Thủy (Ảnh nhân vật cung cấp)

Nghệ sĩ Tiến Hợi sinh năm 1959, quê cha ở Nghệ An, quê mẹ ở Hà Nội. Các vở kịch ông đã tham gia: Xin lĩnh án tử hình; Vùng lạnh; Chùm hài Oái oăm Đời!; Sám hối; Vòng đời; Vị thánh trong mơ; Những người con Hà Nội…

Các tác phẩm truyền hình, điện ảnh NSƯT Tiến Hợi đóng gồm: Hà Nội - mùa đông 46; Hẹn gặp lại Sài Gòn; Hoa ban trắng; Hoa ban đỏ; Dãy bàn 4 người; Cảnh sát hình sự; Người phán xử; Bi kịch chưa đặt tên…

Ông từng đoạt Huy chương Vàng Hội diễn Sân khấu toàn quốc năm 1992 vở Xin lĩnh án tử hình vai Chủ tịch Hồ Chí Minh; Huy chương Bạc vở Vùng lạnh Liên hoan Sân khấu Toàn quốc năm 2018 vai ông Sinh. 

Bài và ảnh: Phạm Hải