Các kí ức có thể vui vẻ, đau buồn và đôi khi rất khó nhớ, nhưng chúng đóng một vai trò quan trọng trong việc chúng ta là ai và chúng ta suy nghĩ như thế nào. Hiện, các nhà khoa học đã phát triển một kỹ thuật không những chụp được khoảnh khắc ký ức hình thành trong bộ não (khi chủ nhân ghi nhớ sự kiện), mà còn có thể được dùng để khôi phục các ký ức bị mất.

bộ não, bệnh Alzheimer, khôi phục trí nhớ
Hình ảnh ký ức được hình thành trong bộ não khi chủ nhân ghi nhớ sự kiện. Ảnh: RIKEN

Chuyên gia Susumu Tonegawa đến từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và các cộng sự đã nghiên cứu 3 loại chuột khác nhau nhưng đều không qua được các bài kiểm tra trí nhớ dài hạn. Họ đã nhận diện được các tế bào não gắn liền với việc tiếp nhận va chạm ở chân của chúng.

Nhóm nghiên cứu phát hiện, sử dụng ánh sáng xanh dương để kích hoạt các tế bào trí nhớ dẫn đến việc khôi phục ký ức về va chạm đó. Điều này chứng minh, ký ức đã được mã hóa đúng, nhưng không có điều trị bằng ánh sáng, các con chuột gặp khó khăn trong việc gợi nhớ lại nó.

Tuy nhiên, việc khôi phục trí nhớ đã không kéo dài qua thời gian trị liệu ánh sáng, nên những con chuột đã không thể gợi nhớ ký ức khi một được đưa trở lại bối cảnh trải nghiệm va chạm ở chân một ngày sau đó.

bộ não, bệnh Alzheimer, khôi phục trí nhớ

Phần khớp xương sọ của vùng đồi hải mã trong bộ não chịu trách nhiễm mã hóa các ký ức (màu xanh lục). Nghiên cứu mới cho thấy, sự suy giảm trí nhớ ở bệnh nhân Alzheimer không phải vì bộ não không thể mã hóa được thông tin mới. Ảnh: RIKEN

Nghiên cứu trên chuột này đã giúp các nhà khoa học hiểu rõ các quá trình và vấn đề tiềm ẩn, dẫn tới sự suy giảm trí nhớ ở giai đoạn sớm nhất của căn bệnh Alzheimer ở người.

Alzheimer là một căn bệnh suy thoái trí não mạn tính, khởi phát từ từ và diễn tiến theo chiều hướng ngày càng trầm trọng. Nó là nguyên nhân dẫn tới 60 - 70% ca mất trí trên thế giới, với triệu chứng phổ biến nhất là suy giảm trí nhớ. Ở các giai đoạn đầu của bệnh Alzheimer, người bệnh hầu như chỉ quên các ký ức rời rạc về các sự kiện mang tính tự truyện, bao gồm cả các chi tiết như thời gian, địa điểm, cảm xúc kèm theo và các nhận thức bối cảnh khác.

Nhóm nghiên cứu nhận định, các bệnh nhân Alzheimer có thể không gặp trục trặc trong khâu mã hóa ký ức, mà thay vào đó bị lỗi ở khâu gợi nhớ lại chúng. Khám phá này có thể là một bước giúp chúng ta tiến gần hơn tới việc khôi phục được các ký ức ở bộ não những người mắc chứng quên.

Tuấn Anh (Theo Daily Mail)